Hoe werkt het coachen met paarden
Paarden communiceren met lichaamstaal, oftewel met hun gedrag, houding en uitstraling. Zoals ze op elkaar reageren, reageren ze ook op mensen, want het paard kent maar één taal. Door de paardentaal te begrijpen, kan de paardencoach de reacties van het paard vertalen aan de persoon. Dit zorgt bij mensen voor inzichten in waar de spanning of blokkade mee te maken kan hebben.
De belangrijkste effecten van paarden-coaching op mensen zijn de volgende:
- Je komt als vanzelf ‘uit je hoofd’ en in contact met je lichaam, oftewel je gaat van denken naar voelen.
- Het paard neemt spanning over en laat dit onmiddellijk los, oftewel je raakt meer ontspannen.
- Het paard helpt om je hoofdbrein, hartbrein en buikbrein opnieuw met elkaar te verbinden, oftewel je wordt één geheel.
Door ons denken zijn wij in staat om onze emoties te onderdrukken en weg te stoppen. Dit wil nog niet zeggen dat het ook weg is, want je lichaam slaat het op. Paarden zijn uiterst gevoelig op het ontdekken van spanning. Immers; dit is levensbedreigend voor vluchtdieren.
Door het paard te volgen in zijn reacties op spanning bij mensen, kan de paardencoach vertalen waar de spanning zit en mogelijk mee te maken heeft. Dit zorgt ervoor dat mensen met weinig praten en meer voelen direct tot ontspanning en inzichten komen. Reageert het paard nauwelijks meer en blijft het rustig staan? Dan kun je er van uitgaan dat je de meeste spanning al hebt verwerkt en losgelaten. Een duidelijker ‘bewijs’ van ontspanning bestaat niet.
Paarden gaan anders om met stress dan mensen. Een stressreactie is altijd een reactie op gevaar. Dat kan letterlijk gevaar zijn (er is een inbreker in je huis) of figuurlijk gevaar (iemand overschrijdt jouw grenzen, je wordt overvraagd, er dreigt een groot verlies,…) . Stress vloeit af als we actie ondernemen om onszelf in veiligheid te brengen. Een paard in vrijheid onderneemt altijd de juiste actie als het in gevaar is: het herstelt de grenzen, het neemt rust, het zoekt of biedt troost, het laat los, enzovoort.
Mensen daarentegen ondernemen vaak geen actie om zichzelf in veiligheid te brengen.
We stellen het uit om ergens mee te dealen, of we gaan pleasen, harder ons best doen, of negeren, ontspanningsoefeningen doen zonder met het ‘gevaar’ te dealen enzovoort. De stressreactie suddert dan onderhuids verder.
Soms reageren we wel maar dan reageren we zó dat het niet goed is voor de mensen om ons heen: we gaan vechten, we slaan wild om ons heen of we stappen in de slachtofferrol en beschuldigen. Ook dat zorgt voor stress omdat we dan nog steeds geen veiligheid creëren maar nieuwe conflicten.
We hebben vaak nooit geleerd hoe we onszelf in veiligheid kunnen brengen op zo'n manier dat het goed is voor ons én voor de mensen om ons heen. Stress bouwt dan op en zorgt voor allerlei problemen.
Met je hele lijf zorgen voor veiligheid
Tijdens paarden-coaching leer je hoe je meer als een paard kunt zijn als je met ‘figuurlijk gevaar’ te maken krijgt. Je leert een paard leiden, sturen, motiveren, begrenzen enzovoort met lichaamstaal en de intentie daarin.
Het is een lichaamstaal die we vaak zijn verleerd in de omgang met mensen. Maar het is precies de lichaamstaal die ons lichaam tot expressie wil brengen om veiligheid te creëren. Het gebruik van je lichaam op deze manier laat stressreacties afvloeien en helpt ze te voorkomen.
De boodschappen van je lichaam leiden je in wat je te doen hebt in je leven om meer veilige ontspanning en veilige inspanning te creëren in jezelf en voor de mensen om je heen.
Kun je je daar weinig bij voorstellen?
Neem dan eens iemand in gedachten die je kent en die van nature iedereen meekrijgt. Iemand bij wie jij je veilig voelt, ook als hij of zij duidelijk grenzen aangeeft. Merk maar op hoe hij of zij signalen afgeeft van veiligheid en assertiviteit in plaats van signalen van gevaar en agressiviteit. Hij of zij stuurt, begrenst en geeft leiding met het hele lijf en is daarbij zeer congruent.
Het is niet alleen wat deze persoon zegt of denkt, waardoor jij je goed voelt bij hem of haar. Je voelt: er is meer! Nou… dat is wat ik bedoel.
Als je dit ook wilt leren… dan moet je bij de paarden zijn!
Paarden reageren op wat er niet klopt in een team of gezin
Paarden reageren altijd systemisch. Dat betekent dat ze reageren op hoe een groep functioneert als geheel. Ze voelen systeemdruk. Systeemdruk ontstaat als iets in een systeem (een groep, een gezin, een team, een kudde) niet klopt of niet werkt. Bijvoorbeeld:
als leiderschap ontbreekt in een team,
of als het kind in een gezin voor de ouder zorgt in plaats van dat de ouder voor het kind zorgt,
of als er iets of iemand wordt buitengesloten.
Paarden zijn voor hun veiligheid aangewezen op het goed functioneren van de kudde. Daarom voelen ze systeemdruk zo haarfijn aan en zullen ze altijd alles in het werk stellen om het evenwicht in het systeem te herstellen.
Van deze gevoeligheid van het paard voor systeemdruk en evenwicht maken we gebruik tijdens paardencoaching.
We zetten de paarden in om je als gecoachte inzicht te geven in wat er in jouw systeem niet klopt of niet werkt. Daarvoor hoef je niet alle mensen uit dat systeem mee te brengen naar de coachsessie. Paarden of voorwerpen kunnen namelijk ook die andere mensen representeren in een soort levend schilderij dat we ‘opstellen’ in de paardenbak.
Zo’n representatie van de werkelijkheid roept bij jou namelijk dezelfde dingen op als de werkelijkheid zelf. Het paard reageert daarop waardoor duidelijk wordt waar de systeemdruk zit en wat jij kunt doen om die druk te verlichten en meer evenwicht te creëren.
De rollen in de paardenkudde
De rollen in de paardenkudde zorgt er altijd voor dat alle rollen die nodig zijn in een systeem, worden ingezet om de kudde veilig te houden. Mensen hebben eerder de neiging bepaalde rollen te benadrukken en andere te verwaarlozen waardoor een systeem uit balans raakt. Tijdens paarden-coaching leer je de rollen te ontwikkelen die je verwaarloost, ga je zien wie welke rol pakt in jouw gezin of team en wanneer dat wel/niet effectief is voor het systeem.
Er is nog meer
Er spelen nog veel meer factoren een rol waardoor jij je als mens ontzettend goed kunt ontwikkelen in het samenzijn en samenwerken met paarden, en waardoor je kunt helen en leren met paarden. Zo zorgt de aanwezigheid van het paard voor een veiliger gevoel en een groter effect van EMDR-therapie, voor extra aanmaak van oxytocine en een hogere hartcoherentie (lees ook het blog dat ik daarover heb geschreven).
Coaching met paarden is geschikt voor een breed scala aan hulpvragen.
De klachten en hulpvragen van mijn klanten zijn bijvoorbeeld de volgende:
Ik barst regelmatig in tranen uit of ik word zo boos dat ik ontplof. Ik herken mezelf niet meer. Wat gebeurt er met me?
Ik word al een hele tijd begeleid door een psycholoog omdat ik niet lekker in mijn vel zit. Dat heeft me wel geholpen maar nu lopen we tegen een plafond aan. Alsof we de kern niet te pakken krijgen.
Er is heel veel gebeurd in mijn leven en ik moest altijd doorgaan. Ik voel dat het zo niet verder kan maar ik ben bang voor wat er gebeurt als ik hieraan toegeef.
Mijn verleden heeft zijn sporen nagelaten. Ik functioneer wel maar daar moet ik heel hard voor werken. Ik voel me zeker niet vrij en veerkrachtig.
Ik ben bang dat ik overspannen ben of op een burn out afsteven.
Ik heb een burn out gehad en ben aan het reïntegreren. Ik ben bang dat het terugkomt.
Ik voel me ontzettend gespannen en ik slaap slecht. Ik probeer te ontspannen en te mediteren maar dat valt me zwaar. Hoe kom ik van die spanning af?
Ik ben zoekend. Ik weet niet goed meer wat ik wil en waar ik heenga. Ik vind het moeilijk om beslissingen te nemen.
Het leven overweldigt me. Ik ben snel overprikkeld en heb weinig energie. Ik wil wel maar ik heb het gevoel dat ik het allemaal niet aankan.
Ik ben erg rationeel. Ik heb alles altijd opgelost met mijn verstand. Ik merk dat ik daarin vastloop.
Ik kan geen nee zeggen, geen grenzen stellen.